Organ Bağış Haftası kapsamında Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesine bağlı Radyo Kİ’de yayınlanan “Güne Bakış” programına konuk olan Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Cüneyd Özkürkçügil, Türkiye’deki organ bağışının mevcut durumunu, nakil süreçlerinde karşılaşılan zorlukları ve mevcut toplumsal önyargıları ele aldı. Organ bağışının sadece tıbbi bir işlem değil, hayat kurtaran hayati bir dayanışma ve sosyal sorumluluk eylemi olduğunu vurgulayan Özkürkçügil, Sağlık Bakanlığı tarafından yönetilen organ nakli sisteminin liyakat esasına dayalı ve etkin bir şekilde işlediğini kaydetti. Prof. Dr. Özkürkçügil, organ bağışçısı olarak kayıt yaptırmanın (ister e-Devlet portalı ister sağlık kuruluşları aracılığıyla olsun) ve bağışçı kartı taşımanın tek başına yeterli olmadığını vurguladı.
AİLENİN ONAYI ZORUNLU
Beyin ölümü gerçekleşmiş bir bireyden organ bağışı için ailenin yasal onayının zorunlu olduğunu yineledi. Ayrıca, ailelerin böyle bir kayıpla karşı karşıya kaldıklarında, o anda yaşadıkları derin keder ve duygusal kırılganlık nedeniyle bağışa onay vermekte zorlanabileceklerini açıkladı. Bu nedenle Özkürkçügil, organ bağışçısı olmak isteyenlerin kararlarını hayattayken aileleriyle paylaşmaları gerektiğini vurguladı.
ÖNYARGI VE ŞEHİR EFSANELERİ
Dini kaygıları, bedensel bütünlüğün tehlikeye girebileceği korkusunu ve toplumda dolaşan çeşitli yanlış anlamaları organ bağış oranlarını düşüren temel faktörler olarak belirleyen Özkürkçügil, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın organ bağışının dini açıdan kabul edilebilir olduğunu teyit eden açık açıklamalar yaptığını belirtti. Özkürkçügil, organ bağışçılarına hastanelerde farklı muamele yapılacağı veya sağlık hizmetlerine erişimlerinin sınırlı olabileceği iddialarını reddederek, bu tür düşünceleri “şehir efsaneleri” olarak nitelendirdi. Hekimlerin organ bağışına büyük saygı duyduğunu vurgulayan Özkürkçügil, bağışçı olmanın bireyin aldığı tıbbi bakımı olumsuz etkileyebileceğine dair endişenin bilimsel bir temeli olmadığını belirtti.
BEYİN ÖLÜMÜ GERİ DÖNÜLEMEZ BİR DURUMDUR
Özkürkçügil, kalıcı bitkisel durum ile beyin ölümü arasındaki farkı vurgulayarak, beyin ölümünün hem tıbbi hem de hukuki olarak geri döndürülemez ve kesin bir ölüm durumu olduğunu açıkladı. Beyin ölümü gerçekleşmiş bir bireyin, organ bağışı yoluyla, aksi takdirde yatağa bağlı kalabilecek bir hastaya hayat verebileceğini belirtti. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki eğitiminden bir deneyimi hatırlatan Özkürkçügil, beyin ölümü gerçekleşmiş genç bir kişiden alınan organların hayat kurtarmak için jetle taşındığını hatırlatarak, aynı kusursuz ve son derece organize sürecin artık Türkiye’de de başarıyla uygulandığını ifade etti. Özkürkçügil, organ bağışı konusunda tereddüt eden vatandaşları -özellikle gençleri- korkmamaları konusunda uyararak, tek bir bağışın başka bir kişiye yaşam şansı verebileceğini hatırlattı.
18 YAŞINI DOLDURMUŞ HERKES BAĞIŞÇI OLABİLİR
Özkürkçügil, organ bağışçısı olma kriterlerini açıklarken, en az 18 yaşında, akıl sağlığı yerinde ve aktif kanser hastalığı olmayan herkesin organ bağışında bulunabileceğini belirtti. Farkındalık yaratmanın sadece hekimleri değil, sanat ve hukuk gibi çeşitli alanlardan bireyleri ve din adamlarını da içeren iş birliğine dayalı bir çaba gerektirdiğini vurgulayan Özkürkçügil, üniversite öğrencilerinin hastane danışma masalarında aktif katılımının farkındalığın artırılmasına önemli ölçüde katkı sağladığını kaydetti.
