Arkası yarın, birkaç gün aksamaya karşın, “Arkası seneye” olmuş oldu.
Bundan ötürü hafiften mahcup olmakla birlikte keyfimi kaçıracak bir durum; merkeze mesleğimi aldığımda yok. En sevdiğim habercilik tipi: Gündemin peşinden sürüklenmek değil, gündemi belirlemek.
Gazetecilikten önce, insanım.
Darıca’da belediyenin sokak köpeklerini topladığı esnada yaşananlar ve adına, “Sokak hayvanları doğal yaşam alanı” dediği sözüm ona doğal yaşama alanında gördüğüm, yüreğimi sızlattı.
Bir sonraki yorum konumdur, konunun uzmanı da değilim ama az biraz bir şeyler bilmişliğim var: Suyu bile bağlanmayan, bir ‘yaşam’ alanı!
**
Yorumun ana konusuna dönecek olduğumda, yaşanmışlıklardan sebep;
Gebze Bölgesi’nden 7-8 kişilik liseli öğrenci grubu, Eskiçarşı’ya birkaç dakika mesafedeki bir kafe pastaneye gider. Pasta fiyatlarını görür ve bütçelerine göre olunca işletmeciye veya görevlisine bir süreliğine oturacaklarını, masaya pasta servis ettireceklerini ve masa parası verip vermeyeceklerini sorarlar. Kişi başı ekstradan 50 TL istenir. Mekandan çıkarlar.
Aynı ekip bu sefer Eskiçarşı içinde markası Gebze’nin alanında köklü ancak işleticisi farklı bir başka kafe/pastaneye gider. Bir çalışanla görüşürler. Masada oturdukları gerekçesiyle ekstra para istenmeyeceği söylenince otururlar.
O mekanı alırken isim hakkıyla birlikte alan, tüketiciyi tabela ile aldatan, hiçbir zaman esnaf olamayacağı aşikar sözüm ona girişimci yarım saat, bilemediniz 45 dakika sonra liselilere masa parası ödeyeceklerini söyler. Aralarında tartışma geçer. Liseli gençlerin iddiasına göre, sözüm ona esnaf bağırır çağırır ve ekstradan 20’şer lira daha masa parası alır.
Liselilerden birisinin babası bir süre sonra aynı yere gidip orada bulunan sözüm ona esnafla görüşür ve, “2.5 saat oturdular” tarzı bir yalanla muhatap olur. Esnaf bozuntusunun, Eskiçarşı’da tüketiciyi tabelayla aldatıp kandıran görüntü kirliliğinin liselinin babasına hitap şeklini izaha bile gerek yok.
Liselinin babası hemen ardından markanın kurucusunun oğlunu arar: “İşletmeleri, isim hakkıyla devrettik. Aynı yerden gelen şikâyetin haddi hesabı yok. Defalarca uyardım. Gerekirse, tabelayı indirteceğim. Ve defalarca, liselilerden masa parası istemeyin diye de uyarmıştım.”
Bir diğer lokantacı esnafa tüketici girer. Bir tabak çorba içer. Yetmez, yarım çorba daha ister. İkinci çorbanın fiyatı, matematiksel ve ahlaki olarak yarı yarıya olması gerekirken yüzde 90 üzerinden adisyon kesilir.. Sözüm ona “esnaf”, o an itibariyle kazandığını zanneder. Halbuki kaybetmiş ve o bilince elbette hiçbir zaman sahip olmayacak elbette ama Eskiçarşı esnafına da, Gebze esnafına da, kaybettirmiştir.
Ve diğer onlarcasını özetlemek gerekirse;
İç çamaşırı hariç hiçbir ürünü bağlamayacak şekilde; ulusal ve evrensel tüketici hakkına rağmen..
“Satılan mal geri alınmaz” tabelası asan mı isterseniz…
Hoparlör üzerine, “Ses bombası” diye yazıp tüketiciyi isimlendirme üzerinden aldatmaya çalışan mı?
**
2000’lerin başlarında..
Yanılmıyorsam Hüseyin Zeytinci’nin başkanlığı döneminde..
Bizim Kocaeli’de, İzmit merkezde çalıştığım yıllardı.
İzmit Ticaret Odası’nda esnafa yönelik eğitimler düzenlenmişti ve güler yüzlü olmanın önemi de anlatılırdı.
Yine yanılmıyorsam;
İbrahim Başaran dönemi Gebze Ticaret Odası’nda da bir dizi esnaf eğitimleri vardı veya gündeme gelmişti.
Günümüzde de;
Gerek Eskiçarşı ve Yeniçarşı dahil Eskiçarşı civarının esnafı başta olmak üzere belki de tüm Gebze esnafı için esaslı bir eğitime ihtiyaç var.
Merkezine Ahilik kültürünü alan..
Merkezine ahlakı, tüketici hakkını ve diğerlerini alan bir eğitime.
Aksi taktirde..
Kim neyi ne kadar ölçüyor bilmiyorum ama Gebze merkez başta olmak üzere tüketicinin çok büyük kısmı Pendik’i, ardından Kartal ve Pendik’i tercih ediyor.
Marmaray hattı ile birlikte Bakırköy’ü tercihler de başladı.
Gebze’de bir esnafa kızdıktan sonra faturayı tüm esnafa kesen;
Her tür alışverişi için Gebze’den ayağını kesenler ve İstanbul’un çarşısı kuvvetli ilçelerine ulaşımı kolaylaştıran Marmaray da var.
Gebze Ticaret Odası, esnafa eğitimi bir an önce gündemine almalıdır diyorum…
Başka da bi’şi, demiyorum. Daha ne diyim.
