“Son 20 yıldır CHP’nin kalesi olarak dillendirilen artık AKP’nin kalesidir.” demiş başbakan yardımcımız Fikri Işık.
Gelin hep beraber etraflıca bir analiz yapalım ve neresi kimin kalesiymiş hep birlikte karar verelim.
30 yıllık süreci özet geçeceğimiz bu yazıda dikkat edilmesini istediğim bir husus temel olarak genel seçim sonuçlarının dikkate alındığını belirtmek isterim.
Ama bu kentte bir Sefa Sirmen efsanesi, sosyal belediyecilik deneyimi var diyebilirsiniz. Doğru, çok haklısınız.
Ancak burada değineceğimiz Kocaeli’nin genel bir görünümüdür.
***
1987 seçimleri ile başlayalım; belki fazlaca rakamlara boğulan bir yazı olacak ancak gözümüzde canlanması açısından somut örnekler verebilmenin yolu sayılardan ve sandık sonuçlarından geçiyor.
87 seçimlerinde ipi göğüsleyen Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) olmuş.
Oy oranı %27, ancak merkez sağ olarak adlandırılan Anavatan Partisi, Doğru Yol Partisi ve Refah Partisinin toplam oy oranı %60.
Demokratik Sol Parti (DSP) ise %9 oy oranına ulaşmış.
***
91’ seçimlerinde SHP %17’lik bir oran ile az önce sıraladığımız merkez sağ partilerin ardından 4. parti olmuştur.
Hemen ardında ise Ecevit’in DSP’si büyük bir çıkış yaparak %15 oy alarak kentimizdeki siyasi varlığını güçlendirmiştir.
İkinci parti olarak DYP sandıktan çıkmıştır.
Refah Partisi ve ANAP şeklinde sıralanan listede ilk üç sıradaki partilerin oy oranları yine %60’lar ortalamasındadır.
***
95’ seçimlerinde Kocaeli sandıklarından %31 oy alarak açık ara Refah Partisi birinci çıkmıştır. En yakın takipçisi DSP ise %18 oy alabilmiştir.
Ancak bu Ecevit’in adım adım yükselişinin de bir göstergesidir.
Bir diğer sosyal demokrat parti CHP ise %10’da kalmıştır.
Her geçen gün Kocaeli’nde gerileyen sol-sosyal demokrat ideoloji 87’ seçimlerinde %36, 91’ seçimlerinde %32 ve 95’ seçimlerinde %28 oy alarak her seçimde erimeye devam etmiştir.
***
99’ seçimleri büyük bir çekişmeye sahne oldu.
Yeniden sahalara döndüğü günden bu yana yükselişini sürdüren Ecevit, partisi DSP’yi ilimizde birinci parti yapmıştır.
Bu aynı zamanda sosyal demokrat düşüncenin kentimizdeki son seçim zaferidir.
Fazilet Partisi, MHP, DYP ve ANAP % 57 oy oranı yakalamıştır.
CHP ise ilimizde yakaladığı %10 oy elde etmesine rağmen baraja takılarak parlamento dışında kalmıştır.
Son zaferini 1999 yılında kazanan sol-sosyal demokrat düşünce aradan geçen 20 yılın ardından bakalım 2019 seçimlerinde yeniden bir zafer inşa edebilecek mi?
***
2002 seçimleri ile birlikte sürekli bir yükseliş gösteren AKP, girdiği ilk seçimde ilimizde %42 oy oranına ulaşarak Türkiye ortalamasını geride bıraktı.
CHP, kalesi olarak görülen kentimizde %18 oy alarak adeta sandığa gömüldü.
Bu dibe vuruş ufak tefek kıpırdanmalar haricinde istikralı bir biçimde bugüne değin süregeldi. Başa dönecek olursak 30 yıllık periyodu 2 bölüme ayırabiliriz.
Birinci bölüm SHP ve DSP, ikinci bölüm ise CHP olarak ele alınabilir.
***
SHP ve DSP döneminde ilimizde ulaşılan en yüksek oy oranı %36. 2002 seçimlerinde adeta çöküş yaşayan CHP ve sosyal demokrat ideoloji %18 oy oranına güçlükle ulaşabildi.
Bu oran Türkiye ortalamasının altında kaldı.
İlk bölümün dibi 95’ seçimlerinde elde edilen %28’lik orandır.
Genel seçimleri baz aldığımızda son 30 yılın dip seviyesini dahi hedefleyemeyen iktidar partisinin meclis çoğunluğunu kaybettiği toplumsal muhalefetin oldukça canlı olduğu 7 Haziran 2015 seçilerinde dahi CHP ancak %24 oy alabilmiştir.
***
Son otuz yılda adım adım gerileyen, muhafazakârlaşan bir Kocaeli gerçeği var karşımızda! Bugün çıkıp Kocaeli, AKP’nin kalesidir! diyenler yanılıyor mu?
Peki ya, ilimiz Saadet Partisinin hala en yüksek oy oranını yakaladığı Türkiye ortalamasını ikiye üçe katladığı bir seçim bölgesi değil midir?
İl kongresini dahi spor salonlarında kitleler nezaretinde yapamayan bir CHP varken Milli Görüşün varisi Erbakan Vakfı’nın bile Atatürk Kapalı Spor Salonunu hıncahınç doldurmasının başka bir manası olabilir mi?
Kocaeli, Milli Görüşün kalesidir diyenleri inkâr edebilir misiniz?
***
Vakıflar, dernekler, cemaatler eliyle yaşantısı hayata bakışı değiştirilmeye çalışan halkımız dönüşüyor.
Zihinler dönüşüyor.
Çoğunluğa uyum kabiliyeti yadsınamayacak derecede bir milletiz.
Farklılıklarımızı sıfırlamanın yarışındayız.
Toplumsal değişim kentimiz insanına, insanımızın tercihlerine yansımaktadır.
87’ yılında 20015 seçimlerine değin Kocaeli özelinde seçmen tercihlerinin ne ölçüde değiştiğini gözlemledik.
Bu saatten sonra çıkıp Kocaeli, CHP’nin kalesidir! demek lüksü yoktur.
Tablo böyle, durum budur.
Kocaeli, çoktan fethedilmiş bir kaledir.
