Ankara’da bir havagazı fabrikasının yıkımı sonrası, insan sağlığı açısından çok tehlikeli olan asbestin ortalığa yayıldığı iddia edilmiş ve bazı meslek odaları mahkemeye başvurarak bu yıkımın durdurulmasını istemişti. Yıkımı gerçekleştiren Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek ise asbestli malzemelerin İzmit’te bulunan İZAYDAŞ’a gönderileceği açıklaması yapmıştı. İzmit’teki meslek odaları da geçtiğimiz günlerde bir açıklama yaparak, asbestli malzemelerin İzmit’e getirilmemesi gerektiğini söylemişti.
KARANTİNAYA ALINMIŞ
Son olarak ise CHP İl Sağlık ve Çevre Komisyonu bir açıklama yaparak asbestli malzemelerin İzmit’e getirilmesiyle ilgili kaygılarını dile getirdi. Komisyon adına açıklama yapan Diş Hekimi Müzeyyen Topçu Tan şunları söyledi: 25 Şubat’ta başlatılan yıkım, Mimarlar Odası Ankara Şubesi ve Kimya Mühendisleri Odası’nın suç duyurusu sonucu durduruldu. Arındırma ve temizleme işlemleri bitene kadar fabrikanın yakınlarındaki okulların, işyeri ve konutların kapatılması, bölge karantinaya alınması kararlaştırıldı.
HASTALIKLAR ORTAYA ÇIKAR
Mimarlar Odası’nın aldığı numunelerde, asbestin en tehlikeli türünün olduğu, bir başka deyişe göre 15 yıl sonra Ankara’nın akciğer kanseri ile boğuşacağı konusu dile getirildi. Asbest nedir? Asbest veya amyant bir silikattır ve lif yapısında bir mineraldir. Lifler gözle görülemeyecek kadar küçük boyutludur. Asbest lifleri sıklıkla solunum veya daha seyrek olarak beslenme yolu ile vücuda girerek hastalığa yol açar. Asbeste maruziyet mesleki veya çevresel koşullardan oluşabilir. Maruziyet sonrası 2040 yıl içinde sıklıkla akciğer, daha seyrek olarak gırtlak ve sindirim sisteminde hastalıklar ortaya çıkar.
KÖTÜ HUYLU KANSER
Akciğerde fibrozis (aspestozis), kireçlenme, plevral boşlukta sıvı birikimi gibi iyi huylu hastalıklar, akciğer zarında kötü huylu kanser, daha seyrek olarak bağırsak zarında kanser ortaya çıkar. Asbeste bağlı hastalıklar batı ülkelerinde milyonda bir, ülkemizde ise milyonda 500 düzeyinde görülmektedir. Asbest çok önemli fizik özellikleri nedeni inşaat sektöründe 2000 yılına kadar yoğun şekilde kullanılmıştır. İnsan sağlığına verdiği zararlar görüldüğünde; Avrupa Birliğinde 2005’te, ülkemizde ise 2010’da aspbest kullanımı yasaklanmıştır. TC Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2013’te ‘Asbest’le çalışmalarda sağlık ve güvenlik önlemleri hakkında yönetmelik’ başlığı ile bir yönetmelik çıkarmıştır.
ENDİŞE VE ÖNERİLER
Bilindiği üzere Ankara’da ortaya çıkan tonlarca asbestli inşaat atığının Kocaeli’ne nakledilerek İZAYDAŞ’ta depolanması gündeme gelmiştir. CHP Kocaeli Çevre ve Sağlık Komisyonu olarak asbest ile ilgili görüşlerimiz, endişelerimiz ve önerilerimiz şöyle; Ankara’da yıkılan inşaat atığında ne tip bir asbest bulunmaktadır? Bu resmi raporlarla kanıtlanmış mıdır? Asbestli inşaat yönetmelikte belirtildiği gibi konuda uzman kişiler gözetiminde, eğitimli personelce parçalanmadan sökülmüş müdür?
TEKNİĞE UYGUN…
Asbestli materyal çift sızdırmaz malzeme ile tekniğine uygun paketlenmiş midir? Kocaeli’ne nakil hangi yöntemle yapılacaktır? Bu konuda lisanslı atık taşıma araçlarının kullanılması gerektiği bilinmekte midir? Nakil kara yolu ile yapılacak ise araçların yaratacağı egzoz emisyonu, çevre kirliliği, gürültü ve nakil maliyeti hesaplanmış mıdır? Nakil ve boşaltma işlemlerinde oluşabilecek kazaların, asbestli paketlerin göreceği zararların oluşturabileceği çevresel kontaminasyonlar için öngörülen tedbirler var mıdır? Ankara’da ortaya çıkan asbestli atığın Ankara’da depolanması daha doğru ve ekonomik değil midir? Ankara’da bu tür atıkları depolayacak bir tesis olduğu bilinmekte midir? Ankara’da böyle bir depolama tesisi var ise neden Kocaeli’ye nakil ve İZAYDAŞ’a depolama düşünülmektedir?
SU KAYNAKLARINA KARIŞMA RİSKİ
Kocaeli 17 ağustos 1999’da büyük bir deprem geçirmiştir ve hasarlı pek çok yapı vardır. Kentsel dönüşüm kapsamında yıkılacak bu yapıların asbest içeren atıkları ne yapılacaktır? İZAYDAŞ kentimizin bu atıklarını depolamak zorunda değil midir? Başka illerden asbestli atıkların kabulü ileride, kentimizi ve İZAYDAŞ’ı zor durumda bırakabilir mi? Asbestli atıkların depolanma mahallinden, bölge su kaynaklarına karışması çok önemli bir sağlık riskidir.
NEDEN BİZE GELİYOR
İstanbul ve Kocaeli’de önümüzdeki yıllarda oluşabilecek büyük bir deprem riski de vardır. Oluşacak böyle bir deprem, asbestin su kaynaklarına karışma riskini de çok yükseltecektir. Ankara’da deprem riski Kocaeli’ye göre çok daha düşüktür. Dolayısı ile başkentte yeterli deponi alanları varken ve daha ekonomik iken; tarım kenti, tarih kenti, turizm kenti, kongre kenti olması gereken Kocaeli asla çöpkent olmamalıdır!”
