2026-2027 eğitim-öğretim yılının başlamasına sayılı günler kala Öğrenci Veli Derneği (VELİ-DER) Kocaeli Şubesi, velilerin yeni eğitim döneminde karşı karşıya kaldığı ekonomik yük ve okullardaki sorunlara ilişkin açıklama yaptı. VELİ-DER Kocaeli Şube Başkanı Ayşe Irmak ve Yönetim Kurulu adına yapılan açıklamada, devlet okullarında velilerden “kayıt parası” veya “mecburi bağış” adı altında ücret talep edilmesine tepki gösterildi.
14 Eylül’de başlayacak yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde ailelerin okul masrafları nedeniyle ciddi bir ekonomik yükle karşı karşıya kaldığını belirten VELİ-DER, eğitimin kamusal bir hak olduğunu vurguladı. Açıklamada, özellikle okul kademeleri arasındaki geçişlerde velilerden bağış adı altında ücret talep edildiği ileri sürüldü.
“EĞİTİM DEVLET OKULLARINDA PARASIZDIR”
VELİ-DER, okulların temizlik, güvenlik ve kırtasiye gibi temel ihtiyaçlarının karşılanması için yeterli ödenek ayrılmadığını, bu nedenle okul yönetimlerinin velilere yöneldiğini savundu.
Anayasa’nın 42. maddesine dikkat çekilen açıklamada, eğitim hakkının ekonomik koşullara bağlı olmaması gerektiği belirtilerek, “Hiçbir ad altında ücret talep edilemez. Eğitim kamusal bir haktır. Sorun velide değil, yetersiz bütçe planlamasındadır” ifadelerine yer verildi.
“OKULA BAŞLAMA MALİYETİ AİLELERİ ZORLUYOR”
Açıklamada, eğitim masraflarındaki artışın aile bütçeleri üzerindeki etkisine de dikkat çekildi. VELİ-DER, servis, kırtasiye, giyim ve beslenme giderlerinin özellikle dar gelirli aileler için ciddi bir yük oluşturduğunu belirtti.
Derneğin paylaştığı verilere göre servisli bir öğrencinin okul başlangıç maliyeti ilkokul düzeyinde 77 bin 559 TL, lise düzeyinde ise 81 bin 524 TL olarak hesaplandı. Kırtasiye ve giyim giderlerinin de ilkokul için 22 bin 566 TL, lise için 26 bin 228 TL seviyesine ulaştığı ifade edildi.
VELİ-DER, artan eğitim giderleri karşısında kamunun eğitim alanındaki sorumluluğunun güçlendirilmesi gerektiğini savundu.
ÜCRETSİZ OKUL YEMEĞİ ÇAĞRISI
Açıklamanın önemli başlıklarından biri de okullarda ücretsiz yemek ve temiz su talebi oldu. Çocukların açlık ve yoksulluk nedeniyle eğitimden olumsuz etkilenmemesi gerektiğini belirten VELİ-DER, tüm kamu okullarında en az bir öğün ücretsiz ve sağlıklı sıcak yemek verilmesini istedi.
Dernek ayrıca öğrencilerin ücretsiz ve temiz içme suyuna erişiminin güvence altına alınması gerektiğini belirtti.
OKULLARDA TEMİZLİK VE GÜVENLİK SORUNU
VELİ-DER, okullarda kadrolu temizlik ve güvenlik personeli eksikliğinin de devam ettiğini savundu. Açıklamada, bazı okullarda sabun, tuvalet kağıdı ve dezenfektan gibi temel hijyen malzemelerinin dahi yetersiz olduğu öne sürüldü.
Okul güvenliğinin yalnızca güvenlik görevlileri veya polisiye tedbirlerle sağlanamayacağını belirten dernek, okullarda psikolojik danışman ve sosyal hizmet uzmanlarının görevlendirilmesi, akran zorbalığına karşı bilimsel çalışmalar yürütülmesi çağrısında bulundu.
“KALABALIK SINIFLAR VE İKİLİ EĞİTİM SORUNU SÜRÜYOR”
Deprem riski nedeniyle boşaltılan ve yıkılan okulların yerine yenilerinin yapılmasının önemine dikkat çeken VELİ-DER, okul binalarındaki yetersizliklerin bazı bölgelerde kalabalık sınıflara ve ikili eğitime yol açtığını ifade etti.
Dernek, eğitimde fırsat eşitsizliğinin de büyüdüğünü savunarak öğrencilerin sosyoekonomik durumlarının eğitim başarıları üzerinde belirleyici hale geldiğini belirtti.
VELİ-DER’DEN 8 MADDELİK TALEP
VELİ-DER Kocaeli Şubesi, yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde taleplerini 8 maddede sıraladı. Derneğin talepleri şöyle:
- Kamusal, parasız, laik, bilimsel ve nitelikli eğitimin anayasal güvence altına alınması,
- Kayıt parası, bağış ve aidat adı altında velilerden ücret talep edilmemesi,
- Tüm okullarda en az bir öğün ücretsiz yemek, temiz su ve sağlık hizmeti sağlanması,
- Öğrenci ulaşımının ücretsiz hale getirilmesi veya kamu tarafından karşılanması,
- Okullarda kadrolu temizlik ve güvenlik personeli istihdam edilmesi,
- Zorunlu ve ücretsiz okul öncesi eğitimin hayata geçirilmesi,
- MESEM uygulamasının kaldırılması ve çocuk emeği sömürüsüne son verilmesi,
- Eğitim bütçesinin artırılması, tarikat ve cemaatlerle yapılan protokollerin iptal edilmesi ve ikili eğitime son verilmesi.
Açıklamanın sonunda eğitimin ailelerin ekonomik gücüne bağlı bir hak olmaması gerektiğini vurgulayan VELİ-DER, “Hiçbir çocuk yoksulluk nedeniyle eğitimden kopmamalı, hiçbir çocuk aç okula gitmemelidir” mesajını verdi.
