Müzik en önce duvarda asılı ya da bir dolabın kapakları arkasında bir enstrüman. Hatta o yoksa bir gırtlak oyunuymuş yalnız başına çoğu zaman. Tam takvimi önemli değil, elle tutulur ve evin bir köşesinde biriktirilir eşya olmuş plaklarla, buharlı trenler yola çıkmaya başladığı zaman. Trenin bojileri rayların üstünde, plaklar iğneler altında dönmüş uzun müddet eş zaman.
Sonrası malum. Güneş altında unutmanın, uzun yollarda katliam sayıldığı kasetler. Önce göze çok parlak gelip sonra kenarda köşede çizikler içinde tozlanan, tek gecelik aşk tadında kompakt sidiler. Filaş diskler…
Daha sonrası, ayağımızı bastığımız gün, akıllı telefonların müzik uygulamaları. O akıllı telefonlardaki her köşe gibi bütün izlerini sürekli not edip seni kısır döngüye sokan ya da yeni bir tercihe iten uygulamalar.
Reklamlarında kulaklıkları takıp hem bu dünyadan kopmayı, kopup bulduğun huzurla yine bu dünyaya dönmeni okşayarak anlatmaktalar. İnsan düşünmeden edemiyor. Kulaklıkları takıp moral takviyesi alarak bu dünyaya dönüş yapmak, devrimci – dönüştürücü bir eylem midir yoksa sanal gözlük takılarak verimi artırılan inekle aynılaşmakta mıdır hayatımız? Belki ikisi de.
Böyle bir uygulamanın nimetlerinden faydalanan biri de benim. Bundan 10 sene önce şöyle bir albüm var, şu sitede albümün tamamı varmış diye araştırma aşamasını bile kaldırıp attı. Nerede kaldı plak ya da kasetten oluşan evdeki raflar.
Şu uygulamayı kullanırken sıçramak albümden albüme, çok zevkli. Bulutların üzerinde sıçrayarak gezinmek gibi. Zaten bu sistemin arşivleme işine bulut diyorlar sanırım. Ne güzel.
Bir Jazz albümü keşfi ile İsmail YK arasında sadece iki tık, üç saniyelik mesafe var. İkisi de canımız ciğerimiz. İşte günlerden bir gün, çayır çimen gezerken kahramanımız, 90’lar Türkçe pop listesi ile anılarını tazelerken başladı hikayemiz.
Kaçıncı şarkıda bilmiyorum, Tarkan’ın Karma albümünden Hüp şarkısı geldi takıldı oltaya. Dinledim, tekrar dinledim. Sonra sordum, neden uygulama önerdi acaba bana? Şarkılar arasında bir tarzan gibi salınıp durmadan önce haberlere göz atmıştım. Salda Gölü’nün son halini gördüğüm için mi, Atatürk Havalimanı’nın yıkılışını okuduğum için mi? Yoksa Çanakkale Köprüsü’ne dair haberi okuduğum için mi denk gelmiştim? Bu bilgilerle, belleğimde katman katman duran, doğa ve kültür katliamları su yüzüne çıktığı için mi?
Ne ilgisi mi var? Yıl 2002. AKP iktidara gelmeden hemen öncesi. Yılın başları. Şarkıyla ilgili iki haber var. Tarkan’ın Hüp adlı şarkısına çektiği klip öpüşme sahnesi dolayısıyla incelemeye alınmış, ama ceza kesilmemiş. Bizi ilgilendiren haber ise şarkının Türkiye tanıtımı için kullanılacak klip için seçilmiş olması. Yani Türkiye, Hüp şarkısıyla tanıtılacak.
Ne ilgisi mi var? Şarkıda tut kolumdan çek götür beni derken, Türkiye’nin sahip olduğu doğa harikalarından ve kültür mirasından ne varsa sıkıştırıp sıkıştırıp yerleştirmeye çalışılmış. Yıl 2002. Sonrası malum: AKP iktidarı.
20 yıllık AKP iktidarını anlatmak için çok fasıl ve yöntem tercih edilebilir. Ama onu en iyi anlatacaklardan birisi de doğa ve kültür mirası katliamları olabilir. Arama motorlarına bu hususta cümleler yazıp giriş tuşuna basarsanız, farklı yıllarda yapılmış birçok derleme bulabilirsiniz.
Bir anlamda AKP iktidarından hemen önce çekilen bu klipte gösterilen ve gösterilmeyen tüm zenginlikler birer birer hüp diye çekildi, hiç edildi, hiçleştirildi. Turizm tanıtım klibi bir anlamda “hüp diye çekilecekler” başlıklı not defteri olarak kullanılmış desek, yeridir. En azından yol gösterici olmuş. O klip yalnız yabancılara değil biz yerlilere de “vay be” dedirtirken, o vay be dedirten ülkenin incileri birer birer elimizden kaymakta, hep daha fazla kazanmaya kendini kumanda etmiş, bu yolda hiçbir etik tanımayan insan grubu sayesinde.
Evrensel Gazetesi’nde, 2016 yılında bir derleme yapılmış. 13 yıllık AKP iktidarı ekolojik yıkımın adı oldu başlıklı derlemede, Kuzey Ege’deki termik santral projelerini, Hasankeyf’i sular altında bırakacak yasanın meclisten geçtiğini okuyoruz.
BirGün Gazetesi’nde ise 2018 seçim öncesi, başka bir derleme yapılmış. “16 yıllık doğa talanına TAMAM!” isimli derlemenin altında “Doğa şirketlere sunuldu” bir alt başlıkta şunlar yazıyor: “Devletin doğaya el koyma maddesi” olarak bilinen bu madde ile doğa ve kentlere yönelik talan projeleri önündeki kısıtlayıcı hükümler kaldırıldı. Bakanlar Kurulu’nun yetkilendirilmesi ile yatırımlar için alınması gereken her türlü idarî izin ve “olur” mekanizması ve bunlara dair idarî süreçler devreden çıkmış oldu. Kıra ve kente telafisi imkânsız ekolojik yıkımlar getirecek olan plan ve şehircilik ilkelerine aykırı projelere; ruhsatsız, imar izinsiz, ÇED’siz ve yargı yolu önden kapatılmış olarak başlanabilecek.”
Derlemede kaderine terk edilen gölleri, santraller için kesilen zeytinlikleri, Artvin’deki yeşil yol projesini, Karadeniz’deki HES projelerini, birinci sınıf tarım arazilerine kömürlü termik santral yapılmak istendiğini okuyor, okuyunca hatırlıyorsunuz.
Bir çırpıda 12 bin yıllık dipsiz gölü, Salda Gölü’nün başına gelenleri, Hasankeyf’e yapılanları ve hatta Şile’nin sembolünün Sünger Bob’a çevrilişini, Mersin’deki Nükleer Santrali hatırlıyorum. Ama bunca katliamı taşıyabilmek zor zihinde. Bu sebeple, hafıza tazelemek için bulunabilecek sayısız derlemelerden biri de Yeşil Gazete’nin 2021 yılının Haziran ayında yaptığı olabilir.
Yeşil Gazete’deki içeriği bir paragrafta nasıl özetleyip harmanlayabilirim diye çok düşündüm. Bu çok güç olduğu için başlıkları burada, hatırlatıcı olsun diye sıralamaktan başka bir seçenek aklıma gelmedi:
*Istranca ormanları yıllardır tehdit altında,
*Kolin 10 bini aşkın ağaç kesecek,
*Kuş cennetine RES,
*Uludağ’daki 32 endemik bitki tehlikede,
*İstanbul’da tarım alanına otel ve AVM,
*Limak Balıkesir’de beşinci maden ocağını açtı,
*Balıkesir’de ‘cehennem çukuru’,
*Kırklareli’nin Poyralı köyü haritadan silinebilir,
*Bilecik’te bakır madeni genişletilmek isteniyor,
*İstanbul Havalimanı milyonlarca ağacın katili,
*Kuzey Marmara Otoyolu Projesi,
*Kazdağları: Altın mı oksijen mi?
Yeniden Tarkan’ın şarkısına dönersek, insanın aklına ne çok soru geliyor şarkıyla beraber. 20 yıldır memleket, hüp diye fırt fırt çekilirken kimler kamış vasıtası gördü, görmekte, görecek? Çünkü bal tutan parmağını yalar diye bir söz var. Bu memleketin balını çekerken, kamış vazifesi görenlere de baldan bir iz bir toz kalmıştır. Yoksa niye kamış olmak için bu kadar yarışsınlar? Ki şarkıda baldan değil kuş sütüyle beslemekten bahsediliyor. Ben kimlerin kuş sütüyle beslendiğini bilemem, bilsem de söyleyemem.
İlaveten şarkı, “tut kolumdan çek götür beni” diye memlekete turist çağırırken, 20 yıl sonunda aynı mısra yurt insanının, turistlerin memleketine acılı bir çağrıya dönmekte, döndü, dönüyor.
Dönüyor çünkü her gün kuş sütüyle beslenenler ile besleyenler arasındaki uçurum artıyor. Artıyor çünkü kuş sütüyle beslenenlerin kuş sütüyle beslendiğini söylemek cesaret işine dönüyor, tıpkı göz göre göre kral çıplak diyememek gibi.
“Birilerinin kuş sütü içtiği sofralara çalışma” düzenine, masasında aslan sütünü göğsünü gere gere içen adamın sofrasına küfür ede ede geldik sanki. Halbuki aslan sütü içen adam halka, yaverinin Cemal Granda’nın aktardığına göre “Vatandaşlarım… Buna rakı derler. Vaktiyle padişahlar gizli içerlerdi. Ben açık içiyorum. Siz de benimle beraber içiyorsunuz. Neticede unutmayın ki, ben de sizin gibi insanım. Sizinkinden bir fazla değildir, yaptıklarım.” demişti Moda koyunda.
Tarkan’ın Hüp şarkısı bitti, Sibel Can’dan Padişah çalmaya başladı. Allah Allah…

