Yugoslavya dedikleri o kocaman evde çatırdamalar başlayınca ortalık bir anda pazaryerine döndü. Önce Hırvatistan “Ben kaçar” dedi, ardından Slovenya kapıyı çekip çıktı. Makedonya da “Siz gidin, ben arkadan geliyorum” diye bavulunu toplayınca, Bosna-Hersek de tam “Hazır herkes gitmişken ben de çıkayım” diyecek oldu ki… Sırbistan orada bir durdu!
Sırbistan bu gidişata artık dayanamadı. “Yeter yahu, önüne gelen bavulunu alıp gidiyor, burası yol geçen hanı mı?” diyerek Bosna’nın bağımsızlığını engellemek için kolları sıvadı. Tabii niyet bağımsızlığı engellemekle kalmadı; Sırplar Bosna-Hersek’i tamamen yutmak isteyince kuşatma başladı. Boşnaklar da çaresiz, ellerindeki kısıtlı imkânlarla direnmeye çalışıyor.
Derken sahneye Hırvatlar girdi. Boşnaklar normalde Hırvatlardan pek hazzetmez ama malum, politikanın altın kuralı: “Düşmanımın düşmanı benim dostumdur.” Hırvatlar da Sırpları sevmediği için bu zorunlu iş birliği kuruldu ve Sırpları bölgeden püskürtmek için ortaklık başladı.
Ancak şöyle ufak bir pürüz vardı: Yugoslavya döneminde tank, top, tüfek ne varsa hepsi Sırbistan’a istiflendiği için adamlar askerî bakımdan tam bir güç abidesiydi. Sırbistan bir yandan alttan Bosna’ya, diğer yandan üstten Hırvatistan’a saldırmaya devam etti. Bu sırada “yardımsever” Hırvatlar da boş durmadı elbette; Boşnaklardan toprak ve para talebinde bulunmaya başladılar. Boşnaklar “Biz can derdindeyiz, siz neyin peşindesiniz?” deyip geri adım atmayınca Herkes kendi ülkesinin sınırlarına odaklandı. Sonuç mu? Üç ülke arasında tam bir kördüğüm, siyasi ve askerî bir karmaşa…
İşte bu kaosun ortasında sahneye, Bosna Sırp Ordusu’nun komutanı Ratko Mladiç çıktı. Tarihe “Bosna Kasabı” olarak geçecek bu zat, 11 Temmuz 1995’te Srebrenitsa’ya girdi. Kameraların karşısına geçip propagandayla dolu şu tarihi kibir cümlelerini sarf etti:
”Büyük bir Sırp tatili öncesinde biz bu şehri Sırp halkına hediye olarak veriyoruz. Dahilere karşı isyan sonrası bu topraklarda Türklerden sonunda öcümüzü aldık!”
Bu konuşmanın hemen ardından kameralar kapatıldı ve insanlık tarihinin en karanlık sayfalarından biri açıldı: Srebrenitsa Soykırımı. 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuk katledildi, Saraybosna aylarca kuşatıldı.
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından soykırım ve insanlığa karşı suçlardan müebbet hapis cezasına çarptırılan bu kasap, cezasını çektiği Lahey’deki cezaevinde 27 Ağustos 2026’da 84 yaşında son nefesini verdi.
Gelelim İşin Özüne:
Tüm bu yaşananlara bakıp da olayı sadece bir “din savaşı” olarak okumak büyük bir yanılgı olur. Hırvatlar da Sırplar da Hristiyan’dı ama birbirlerini yemekten geri durmadılar. Buradaki asıl mesele din değil; Sırbistan’ın bitmek bilmeyen toprak aşkı, doymak bilmeyen açgözlülüğü ve caniliğidir. Yani anlayacağınız, ortada kutsal bir mücadele yok; sadece gözü dönmüş bir yayılmacılık var. Sırpların derdi din değil, coğrafyayı kendi lehlerine parsellemekti.
Sağlıcakla kalın!




