Geçtiğimiz günlerde bir kazı yapıldı, geçmişte işlendiği iddia edilen cinayetin kurbanlarının cesetlerini bulabilmek için.
Kazı çalışması 60 evler-Tütünçiftlik sahili mevkiinde yapıldı. Bunu nereden mi biliyorum, canlı yayında atv’de yayınlandı. Müge Anlı isimli sunucunun programında an be an tanık oldu izleyenler bütün gelişmelere.
Ekran ikiye bölünmüştü. Birinde kazı çalışmasını, kepçeyi seyredip diğer yandan stüdyodaki iddia sahiplerini izleyebiliyordunuz. Stüdyoda sunucu, avukat, iddia sahibi, belki de her an zanlı durumuna düşebilecek insanlar iddialarda bulundular, yeri geldi savunmaya geçtiler, birbirine bağırdılar, sesini yükselttiler. Telefonla canlı yayına da bağlanılabiliyordu.
O esnada kepçeyi izleyebiliyordunuz hala. Cesetlerin bulunması ihtimaline karşı orada bir muhabir tetikteydi. Gelişme yaşandıkça kulaklar İzmit’e çevrildi. Cesetlerin bulunmasına canlı yayında tanıklık edilebilirdiniz yani.
Anlatmak istediğim konunun içeriği değil. Yaşananların içinde olan, ortasında kalan insanları değerlendirmek adına da not düşmedim bütün bunları.
Az önce bahsettiğim programda, stüdyodayken zanlı olduğu anlaşılarak canlı yayında götürülenler oluyor.
Bir cinayet, “reality show” başlığı altında seyirciyle buluşuyor; seyirci dolma doldururken, kazak örmekteyken, kahvesini yudumlarken ya da belki vapuru beklerken bir iskelede.
Bir yandan insanların kucağına, en ayrıntısına kadar bir cinayeti fütursuzca boca ediyorken; toplumu en az bu cinayetler kadar ilgilendiren hadiselerde getirilen yayın yasakları aklıma geliyor.
Güneydoğu’dan şehit haberi, yurtlarda çocuklara tecavüz iddiaları, Reyhanlı, Ankara Garı, Roboski, 301 insanımızın öldüğü Soma Madeni’nde yaşanan facia, ihmallerle bezeli tren kazaları… Aklıma ilk gelenlerden birkaçı. Dileyen, “yayın yasağı getirilen haberler” benzeri bir arama ile pek çoğuna ulaşabilir.
Bir yandan sansasyon yaratacağı düşünülen, içinde karmaşık ilişkiler de barındıran cinayet iddialarının gösteriye dönüştürülerek topluma gündüz kuşağında sunulması; diğer yanda herkesi ilgilendiren, maruz kalabileceği, zararını görebileceği toplumsal hadiselerin haberlerine yayın yasağı getirilmesi ve TV kanalları tarafından zaten otosansürle aslının astarının vatandaştan kaçırılması.
Sık kullanılan bir iletişim aracı olan televizyonlardaki yayınlar konusunda tercihlerimiz buysa yakın ya da uzak gelecekte nasıl bir toplum, nasıl bir vatandaş murat ettiğimizi merak ediyorum.
Harcında bu yayınlar, bu yayın politikası olan kalabalıklardan nasıl bir toplum inşa etmiş olacağız?

