Salı, 17 Kasım 2026 17.11.2026
12°C
USD 50,42
EUR 55,44
Altın 6.274
Benzin 71,60
Dizel 95,60

Bu bir Erşan Kuneri ve Gibi Dizisi yazısı değildir

NULL

Üzerinden bir hayli zaman geçti aslında. Cem Yılmaz’ın Erşan Kuneri kadrosundaki Zafer Algöz’den, Gibi dizisine dair küçümseme içeren yorumlar gelince olaylar gelişmişti. Sanki ülkede kutuplaşılmamış alan kalmamışcasına, sosyal medyada bir saman alevinin daha yanıp harlanışına ve akabinde sönüşüne tanık olduk.
Evet, insanlar gülmek için yapılmış iki ayrı işe gülerek vakit harcamak ya da boş vermek yerine kavga etti bir an. Cem Yılmaz’a dair eleştiriler, eleştirilere karşı tutumu zaten uzun zamandır ilgi çekici. Neye neden gülüyoruz, dün gülerken bugün neden gülmüyoruz diye konuşmak başka, kavga edebilmek, güldürmüyor diye hasım ilan etmek bambaşka.
Asıl meselelerine dair kavga etmesinin önüne bir mantar tıpa takılmış bu memleket insanı bizlerin, havasız kaldıkça cama kafa atışlarımız olsa gerek bu tepkiler.
Sahiden neden Cem Yılmaz’ın dün reklamları bile heyecanla beklenirken bugün Gibi dizisi sessiz sessiz kapladı her yanımızı? Dünün ruhu, bugünün ruhu mu? Yoksa dünün kalabalığı ve bugünün kalabalığı ayrı mı veya değişen dertleri mi? Ya da kalabalıkların giderek dertleşmesi mi?
Sadece mizahçılar değil, tüm halkın her damarına erişen kültür sanat işlerinde eser veren insanlarının günümüzde takıldığı bir mesele var. Başardıklarında da başarısız olduklarında da bunu kendi hanelerine yazıyorlar sadece. Buradaki başarı kıstası halktan reaksiyon almış olması. Halbuki bir değirmen ustası, şahane iş çıkarmış olabilir ama 10 yıl sonra değirmeni kurduğu dere eskisi gibi akmıyorsa, bu o zamanın etkisidir.
Sanat denilen mesele, haddim değil aslında, ama eninde sonunda bir irtibat ve iletişim işidir. Ama 3 kişiyi düşünüp ama 3 milyon kişiyi düşünüp yazarsın, söylersin. Bazen söylemek istediklerin, evinin kapısının ötesindeki hayatla bir bağı kalmamış olabilir. En azından o an. Üzerine değirmen yaptığın derenin kaynağındaki suyun sesi kulağına gelmiş olabilir. O an için dönmez. Beklersin, döner değirmenin.
Anlatmak istediğin derdini anlayabilecek insan, yani aslında o yazdığın hikayeyi duyduğunda beğenecek insan veya insanlar daha doğmamış bile olabilir. Derdini henüz anlayabilecek insan yok bir biçimde anlatmayı seçiyorsan da aceleci olmanın anlamı yok, o da ayrı. Birileriyle iletişime geçmekse hemen o an, ki bence bu çok makul, derdini muhakkak var olan diller, semboller üzerinden anlatmak zorundasın.
Cem Yılmaz, 90’lı yılların hem sayısal olarak hem de mecazi olarak bomba gibi düşmüştü. O yıllarda toplumun okumuş – yazmış diye tabir edilecek kitlesi, üniversite görmüşü, elinde “altın bilezik” sayılabilecek mesleği olanı 80 darbesi, akabinde 80’li yılların ekonomi politikası sayesinde yenilgi yaşamış, geri çekilmiş ya da yenilginin üzerine gelmiş, bunu bilerek kendine o geri çekilişle çizilmiş hattın arkasında bir alana ikna olmuştu.
Yani ideallerden geri çekilmişti. Neydi o idealler? Cem Yılmaz’ın şakasını yaptığı “Kooperatif Kemal” parçasındaki kahramanın idealleri işte. Bence çok başarılı olmakla birlikte o parça, aslında arkasında büyük bir hüsran yatmakta. O ideali Meşrutiyet’e kadar uzatabilirsin istersen. O idealin arkasında Cumhuriyet var. Bugün mizahı yapılıyorsa, idealle taşraya giden öğretmenler kaybetmiş demektir. Aslında daha ziyade bir filmi “ti’ye alsa da” 100 yıllık cumhuriyet tarihinin, ana çatışmasını bilerek gülebilmek daha iyi olabilir.
İşte o öğretmenler, doktorlar, mühendisler, avukatlar ve hatırı sayılır mesleklerin sahipleri kaybetmişti, geri çekilmişti ülkeyi dönüştürme, lokomotifi olma idealinden ama hala anlamlıydı, ciddiye alınır mesleklerdi. İşte o 90’lı yıllarda toplumu yüklenme derdini sırtından atmış olsa da mesleğin erbabı olduğu anda manevi ve maddi olarak konforlu bir hayatı yaşamanın cazibesini sürüyordu. Bu bir açıdan kendi dünyasında küçük krallıklar, derebeylikler demekti. İşte o derebeylikte, etrafına ördüğü kalelerin arkasından artık dönüştüremediği halk onun için bir şaka konusuydu.
İşte Cem Yılmaz, giderek ülkenin ayrımsız her insanına ulaşsa da onun en önemli taşıyıcı kolonu üniversitelilerdi, üniversite mezunu ve bilgisiyle hayatını kurtarmışlardı. Gençlik yıllarında ama rahat ama cefa çekerek önemli noktalarda başarıyla ulaşmış, bilgisiyle kazanmış, bilgisiyle dönüştüremediği ama farklı olduğunu bildiği toplumdan ayrılmış, geçmişi cefa olsa da geleceğinden şüphesi olmayan(öyle sanan) bir sınıf.
Toplumu dönüştüremeyen ama toplumda ne olduğunu bilen, 90’lı yılların sembollerinden biri sayılması kesin bir mizah dergisinin okuyucusu popüler kültüre bir isim kazandırmıştı. Sonrasında ise Cem Yılmaz’ın muazzam işleri ve ekrandan evlere sıçrayan yaşam hevesi ile hak edilmiş bir başarı geldi. Bu satırları Cem Yılmaz’ın kendine özel, müstesna özelliklerini saklı tutarak yazıyorum. Bunları yazarken amacım tartışmaya açmak da değil. 
Bugün ise Cem Yılmaz, çok çabuk tartışmaya açılırken, beklentiyi karşılamadığı yorumları yapılırken, sessiz sakince bir platformun bir çekmecesinden duran Gibi dizisi nasıl hayatımızı sardı? Neden, nasıl, ne için?
Her iki diziyi de ilgiyle, hevesle izlemiş biri olarak Gibi dizisini açıp atmosferine bakmanın faydalı olacağını düşünüyorum. Gibi dizisini irdeleyip bazı noktaları masaya koyarken, senaristlerin özellikle bu sebepten yaptığını yazmış olmayacağım.
Gibi dizisinin karakterlerinin sahneleri genellikle evde örneğin. Bir loşluk altında, pencereden dış dünyayı seyrediyorlar. Yani siperdeler. Genellikle evden dışarı çıktıkları her vakit, toplumla bir iletişim sorunu, kazası yaşıyorlar ve tekrar eve çekiliyorlar. Örneğin Yılmaz karakteri, bir esnafla isim tartışmasına giriyor, haklı da olsa yine de geri adım atıp çıkmak zorunda kalan o oluyor.
Dizinin insanı alıkoymakta müsebbip ilk bölümü “Kokoriç”te örneğin, esnafın yanlış tabelasına dair sadece şaka yaparken, esnaf yazım hatasına rağmen büyük bir özgüvenle, cahil cesaretiyle baskın çıkıyor, yine geri adım atan dizinin ikilisi oluyor.
Gelin başı bölümünde altın takamadıkları kişilere, karşı tarafın hiç öyle bir beklentileri yokken, yardım etmeye çalışıyorlar ve bunun sonucunda kötü oluyorlar. Vücutçu Yalvaç ile parkta bile vakit geçiremiyorlar. Sığınakları hep o ev ama öyle bir anda Yılmaz karakteri belinde silahlı bir boyacıyı evlerini hangi renge boyatacağı konusunda bile ikna edemiyor. Duvar, boyacının istediği renkte kalabiliyor. 
Aslında bilen ve bilgi birikimiyle mantığını oturtabilmiş bu iki insan, ne istediğini bildiği halde, kendi duvarının rengine karar veremeyen, kokoriç’in doğrusunu yazdırmak bir kenara, doğrusu budur diye kestirip atamıyor. İşte bu dizi, bu sebeple tutmuştur belki.
80’li yıllara kadar idealin peşinde topluma yön verme derdinde olan, 90’lı yıllarda dönüştürmekten vazgeçip kendi konforunda kişisel hazlarını arayan ama hala meslek etiketi kıymetli, hürmetli olan bu sınıfın artık kendi hayatı kadar bile bu ülkeyi dönüştürme gücü yok. Hem gerçek hem mecaz olarak, çünkü bilgi para etmiyor. 
Kokoreç esnafı, her gün sermayesini kokoreç dışında bilgisi olmadan da büyütebiliyor. Aklı, bilgisi büyümeden büyüttüğü para ile de sonra mahallede, ilçede ve ülkede söz sahibi olabiliyor. Şu satırları okuyanlar yaşadıkları mahallelere, sokaklara bir baksın. Bilgiyle mi inşa edilmiş yoksa o “kokoreççi”nin o anki maddi çıkarlarına öyle geldiği için mi öyle şekillenmiş o cadde, o sokak?
Ülkeye dair düşünmekten vazgeçen o kitle, kendine küçük alanlar aradı koruyabilmek için. Emek Sineması, Atatürk Kültür Merkezi ve dahası. Belki de son diretişi Gezi Parkı park kalsın diyeydi. Çoğunda sözünün hükmü olmadı. Tıpkı Gibi’de Yılmaz’ın duvarının istediği renk olamaması gibi. Duvar maviden yeşile belli belirsiz bir geçişle tamamlandı her yerde. Her yer ihalesi de bol kazançlı fantastik projelerle örüldü. Sadece İstanbul mu? Ankara’da Melih Gökçek’in heykelleri ve heykeli dikişteki tavrı, eve gelen badanacıyla benzer delilik desek, ağır olur mu?
Sonuç olarak mesele, zaman. Kendini hem mesleki olarak yetiştiren hem de yaşadığı dünyaya dair doğru veya yanlış kulak kabartan, ülkesinde bilgiyle var kalmaya çalışan insanlar artık 90’lı yılların da gerisine düşmüşse, Cem Yılmaz’ın stili belki erişemiyordur o esnada o zihinlere. Çok başka telaşları vardır ve yenilerek öğrendikleri. Kapalı gişe, neredeyse bir seansa dönüşen o zamanlardaki gibi bu eğlenceye katılacak heves bırakmamış olabilir bugünkü yönetim.
Cem Yılmaz, uzun zaman politikaya mesleğiyle ve şahsi olarak da beyanat vermek açısından uzak durdu. Hatta dalga geçti. Ama politikacılar hayatımızı dönüştürünce, onun eriştiği kitlelerin de kimyası bozuldu, hayatla bağında bir heves kısırlığı yaşanıyor artık.
Çok sıcak örnek işte. Eline birkaç eğitimle silah verilmiş bir güvenlik görevlisi, bir doktoru öldürdü. Onlarca doktor şiddeti haberi okuyoruz. Kendini yetiştiren, bilgi donanımlı birine devlet, arkasında duracakken saygı dahi göstermeyip cahilliğini zımparalayarak oyunu aldığı insanların önüne atıyor.
İnsanlar patır patır yurt dışına gitmeye çalışırken artık, Gibi daha yakın geliyor olabilir diyorum sadece aslında özetle. Cem Yılmaz sahiden de ülkede bu işi kamera önü ve arkasıyla en derli toplu yapan isimdir belki. Ama tesiri yok ki.
Belki de Cem Yılmaz’ın filmlerine eskisi gibi gülebilmek, burun kıvırmamak için en azından 90’lı yıllar seviyesine geri dönmek gerekiyor.
Herkese gülecek bir vesile bulabildiği, bulduğunda da gülecek kadar hevesli olduğu bir hayat dilerim. Gülmek zihin rahatlığı ister. İyi bayramlar.