Cumartesi, 14 Kasım 2026 14.11.2026
19°C
USD 50,28
EUR 55,60
Altın 6.281
Benzin 71,60
Dizel 95,60

Güney Amerika (10)

Güney Amerika (10)

And Dağları’nda Nefes Nefese Bir Cusco Günlüğü

Efendim, bugün rotayı biraz uzaklara, “Güneşin Çocukları”nın kalbi olan Cusco’ya kıralım diyorum. Öyle turist broşürlerindeki parıltılı cümlelerle değil; bizzat tozunu yuttuğumuz, taşlarına dokunduğumuz o dar sokaklara… Burası Peru’nun ruhu, İnkaların “dünyanın göbeği” dedikleri o tılsımlı şehir.

Cusco’ya adım attığınız an, şehir sizi önce bir durduruyor. Öyle hemen koşuşturmak yok! 3400 metrenin üzerine çıktığınızda o meşhur “soroche” (irtifa hastalığı) kapınızı çalıyor. Bizzat yaşadım; başınız hafiften dönüyor, ciğerleriniz bir yudum fazla oksijen için çırpınıyor, adımlarınız ağırlaşıyor. İşte o an anlıyorsunuz yerli halkın neden bu kadar “toprak gibi” ve dirençli olduğunu. Binlerce yıldır bu az oksijene uyum sağlamış, mısırla ve patatesle yoğrulmuş o sert ama sıcakkanlı insanlar, doğanın zor şartlarına verilmiş en asil cevap gibi duruyorlar karşımızda.

Sokaklara dalınca meselenin sadece “İspanyollar geldi, İnkalar bitti” olmadığını anlıyorsunuz. Karşınıza çıkan o derin bakışlı dostlarımız bugün bile atalarının dili olan Quechua (Keçua) ile selamlıyor sizi. Ama şehrin her taşında bir hüzün, bir de hayranlık gizli. Bir tarafta İnkaların o meşhur taş işleme uzmanlığına bakıp büyüleniyorsunuz; harçsız, bıçak sırtı bile girmeyecek kadar kusursuz birleşen devasa kayalar… Diğer tarafta ise bu ustalığın üzerine inşa edilmiş sömürge yapıları.

En çok da o meşhur “Güneş Tapınağı” Qorikancha’nın önünde durunca insanın içi sızlıyor. Eskiden içi dışı altınla kaplı olan, parıltısı kilometrelerce öteden seçilen o muazzam tapınağın altın kaplamalarının tek tek sökülüp, eritilerek külçeler halinde İspanya’ya taşındığını bilmek, tarihin nasıl bir yağmaya sahne olduğunu fısıldıyor kulağınıza. O altınlar gitmiş ama İnkaların o sarsılmaz taş işçiliği, üzerine inşa edilen kiliselere rağmen dimdik ayakta durarak asıl zenginliğin “bilgi ve emek” olduğunu kanıtlıyor.

Pazar tezgahlarına uğradığınızda ise mutfağımızın baştacı mısırın, binbir çeşit patatesin ve o meşhur kinoanın ana vatanında olduğunuzu burnunuza gelen o kadim kokuyla anlıyorsunuz. “Dünya mutfağını değiştiren tohumlar işte bu yükseklerden çıkmış” diyorsunuz içten içe.

Velhasıl dostlar; Cusco benim için sadece bir coğrafya değil; tarihin ekonomik yağmayla, antik taş ustalığının ise modern hayatla kucaklaştığı devasa bir hayat okulu. Bu yazdıklarım, And Dağları’nın zirvesindeki o mağrur şehre, Cusco’ya küçük bir “merhaba” olsun.

Sağlıcakla kalın