halini bilirken babam gençlik anısını anlatmıştı: öyle müptezel kumar tutkunuymuş ki evdeki çocuğunun kumbarasını kıracak kadar. Bir kış gecesi ördek sobasının başında otururlarken cebinden tomarla para çıkarmış, saymış, düzenlemiş. Bu işlem epey uzun sürünce arkadaşlarından biri, “Yahu ne çok oynadın, paraya mı taptın” der demez, bizimki tomarla parayı sobaya atıvermiş ve oradakilerin şaşkın bakışlarıyla bir şey yokmuş gibi sohbete devam etmiş.
***
Yine buna benzer, bin dokuz yüz yirmi üç yılında Almanya’da Weimar Cumhuriyeti ekonomik kriz nedeniyle batmak üzereyken, Alman parasının değersiz bir kağıttan farkı kalmamış. Öyle ki, ocak ayında iki yüz marka satılan ekmek, kasım ayında iki yüz milyon mark ederindeymiş artık. Çalışanlar maaşlarını çekmek için bankalara bavullarla gitmişler, hatta bir keresinde birinin “maaş bavulu”çalınmış ancak hırsız bavulu alıp paraları bırakmış. Ev kadınları ocakları tutuşturmak için kağıt paraları kullanır olmuşlar. Bir kadın borçlarını ödemek için, evini sattığı haftanın ertesinde o parayla ancak ekmek alabilmiş. Bu kriz ortamı Almanya’nın ve tüm dünyanın başına gelecek bir felakete yol açmış. Hitler, halkın kurtuluşunu sağlayacak bir kahraman edasıyla tarih sahnesinde yerini almıştır.
***
Bir para hikayesi de başımdan geçti. 1997’de banker krizi yaşamış küçük bir Avrupa ülkesindeyim. Otelden çıktığım anda etrafımı on dört -on beş yaşlarında dilenci çocuklar sardı. Bir türlü kurtulamadım, adeta adım atamıyorum. Boğuntuya gelip çarpılmaktan korktum. Arka cebimde bir milyonluk Türk liraları vardı. Paralardan parmak ucuyla bir tanesini çekip en çok taciz edene uzattım. Çok sıfırlı parayı görünce, zıplayıp havada bir takla atıp, neşeli kahkahalarla oradan uzaklaştı. Diğerleri onun bu kadar çok sevincine bir anlam veremediklerinden, yüzüme bakıyorladı. Ben de parmağımla bir daire çizip “Hepinizin parası onda, koşun” diye sırtlarına dokundum. Parayı kapan önde ve diğerleri arkasında, koşup kayboldular.
Bir milyonun bana böylesi kolaylık sağlamasını hatırladıkça hala gülümserim.
Kalın sağlıcakla.
Patinaj
bir şey söylemek istiyorum
yalnız kolay değil
dil bilgisinde bir karşılığı yok
sesin titremesinin
yazamıyorum
hangi kelimeye el uzatsam
kaçar vaziyette şu an
bir türlü açılamıyorum
şair aciz kelimeler kifayetsiz
ses titrek
patinajdan kurtulup
bir açılabilsem
ya da sen anlasan durumu

