Salı, 17 Kasım 2026 17.11.2026
7°C
USD 50,39
EUR 55,50
Altın 6.252
Benzin 71,60
Dizel 95,60

Tromsø

Kutup ışıkları ya da kutup aurorası, Kuzey ve Güney Kutup bölgelerinde gökyüzünde

Tromsø

Görülen yeryüzünün manyetik alanı ile Güneş’ten gelen yüklü parçacıkların etkileşimi sonucu ortaya çıkan, doğal ışımalardır. Kuzey enlemlerde bu etki aurora borealis veya kuzey ışıkları olarak adlandırılır. Bu kadar bilgi yetmez, mutlak görmeliyim diye benim gibi ısrarcı arkadaşlarımla atladık, gittik. Stokholm oradan trenle epeyce kuzeye Kiruna’ya, Samiler’in köylerini geçtik, geyik çiftliklerini gördük. Donmuş gölleri köpekli kızaklarla geçip, dünyaca ünlü buz kalıplarından yapılmış tamamıyla buzdan, her kış yeniden inşa edilen buz otelinde konaklayanlar vardı. Ancak bize göre değildi. Sanatçılar her bir odayı nakış gibi işleyerek, buzlardan şaheserler üretmiş, ihtişamlı kılmışlar. Bu da tamam ama biz dünyanın damına en yakın yere gitmeliydik, devam ettik yolumuza. Tromsø’ye vardık.

Sıradışı bir şehir Tromsø

Kutup dairesinin ardında yaşadığımız ortada, çok zorlu bir iklimde yüzeceğiz. Bu kesinlikle çok sıradışı. Bazıları buna egzotik bile diyebilir. İnsanlara Kuzey Norveç’in nesinin egzotik olduğunu sorduğumda cevap olarak ışık diyorlar. Burada farklı şekilde bir sosyal hayat geliştirmişler. Karanlık zamanların haricinde zor dönemlerden geçiyorlar. Tromsø kuzeydeki eşsiz şehirlerden biridir, çünkü uluslararası bir şehirdir. Çok uzun zamandır dünyaya açıktır. Sadece kutba açılan bir geçit değildir. Aslında, kırklı yıllarda bu şehir kuzeyin Paris’i olarak anılırmış. Burada insanlar dünya modasından ilham alıp sanki Paris’in sokaklarındaymış gibi yürürlermiş. Oradakiler Paris’i hiç görmemişler herhalde. Kuzeyin en kalabalık şehirlerinden biridir. Bence uyumakta zorluk çekiyor olsak bile, enerjimiz azalsa ya da karanlık dönem çok uzun sürüyor, ışıksız kalıyor olsak bile kuzeydeki hayat patolojikmiş gibi düşünülmemeli. Uyum sağlamak çok önemli böyle yerlerde. Yaşama yetisini geliştirmişler, diğer türlü gidip başka yere yerleşebilirlerdi.

Doktorlar, sosyal psikologlar, kutuplardaki insanların ışık yoksunluğundan ruhsal hastalık geçirdiği kavramını reddediyorlar. Birçok kişinin buraya iyi uyum sağladığını söylüyorlar ama Tromsø şehri, Kuzey Avrupa’nın en büyük psikolojik araştırma merkezine ev sahipliği yapmakta.

Hiç bitmeyen gecelerin depresyona sebep olduğu da bir vakıa. Kışın insan burada uyudukça uyumak istiyor. Tromsø ile ada arasında bir köprü var. İnsanlar buraya gidip atlıyorlar, birçok kişi hayatını kaybetmiş. Eğer enerjiniz düşük ve kırılgansanız buradaki çevre sizi şarj etmeyecektir. Sabah uyanıyorsun, en ufak bir doğal ışık parçacığı bile yok. Sokakların köşelerinde insanın gözleri saat arıyor, bir hayalin içinde olmadığını anlamak için. Bir saat içinde onuncu kez saatime bakıyorum. Tromsø’nün caddeleri gezegenin en buzlu yerleri. Bir keresinde kaydım düştüm, trafik durdu, yardım etmeye gelenlerle de beraberce düştük. Buz kaplamış gecesi her yere hakimken genç bisikletliler yarış yapıyor. Sokaklarda bir şölen havası var, uyum sorunu yaşıyormuş gibi durmuyorlar.

Otele yerleştik. Caddede Turkish pizza (lahmacun) satan bir dükkana bile rastladık. Ne yazık ki kapalıydı. Sonra atladık arabamıza, şehrin en sonu olduğunu tahmin ettiğimiz küçük bir marketin otoparkında durduk. Arabanın içinde bekliyoruz, kafalarımız yukarıda. Kuzey ışıklarını bir saatten fazla bekledik. Işık da yoktu, gelen giden de. Marketin çalışanı olsa gerek bir genç geldi, buradan gözükmez diyerek uzaklarda karşı tepede kırmızı bir ışık gösterdi, oradaki tepeye gidin diye tavsiyede bulundu. Gittiğimiz yolu olduğu gibi geri tornistan yaptık. Şehrin sembolü köprüden geçip kırmızı ışığın olduğu tepeye ulaştık ki, aman Allahım; yemyeşil, menevişli ve dans eden ışıklar, sürekli yer değiştirerek üzerimizden geçtiler. Fotoğraflar… Selfieler… Çok heyecan vericiydi.

Kalın sağlıcakla…