Edebiyat, içinde pek çok türü barındıran engin bir okyanus gibidir. O engin okyanustaki her inci tanesi ayrı bir zenginliktir. Bu nedenle edebiyatın her türü kendine özgü güzellikler taşır. Hiçbirini yabana atmamak gerekir. Sanatın her alanı gibi edebiyat da insanlığa çok şey kattı.
Bilim kurgu, edebiyatın en ilham verici türlerinden biri. Tarihsel gelişimimizde ve teknolojik ilerlememizde bilim kurgunun öncülük ettiği yaratıcı düşüncenin rolünü yadsıyamayız.
Sinemada ve edebiyatta sayısız şaheser, bilim kurgunun milyonlarca insan tarafından sevilmesini sağladı. Beyaz perde diyince ilk akla gelen şüphesiz ki Star Wars ve Star Trek filmleri. Her ikisi de benim için efsanedir ancak ikisi arasında bir tercih yapmak zorunda kalsam Star Stek’i tercih ederdim.
Star Wars, bilim kurguyla distopyayı birleştiren bir başyapıt. Tasvir ettiği gelecek, karanlık ve kaotik. Teknolojik gelişmeler, büyük keşifler, çılgın silahlar ve değişik canlı formları güçlü bir kurguyla harmanlanınca Star Wars serisini müthiş bir başyapıta dönüştürüyor.
Kesinlikle fantastik ve büyüleyici. Ancak aynı zamanda kurgunun içinde geçtiği evren son derece kötücül, kaotik ve umutsuz. Bu nedenle Star Wars, bilim kurgu filmi olmasına rağmen distopik öğeleri de dibine kadar içinde barındırıyor.
Star Trek ise birçok açıdan farklı. İdeal bir gelecek tasviri var. Teknolojik gelişmeler, büyük keşifler, çılgın silahlar ve değişik canlı formları Star Trek’te de mevcut. Ancak Star Trek evreni çok daha aydınlık, umutlu ve ilham verici. Gelecekte güzel şeyler olabileceğine dair heyecan duyabileceğiniz bir başyapıt, Star Trek.
Bir bilim kurgu yapıtının ilham verici ve ufuk açıcı olması önemlidir. Bu nedenle bana göre Star Trek, Star Wars’tan bir adım önde.
Edebiyatta da çok önemli bilim kurgu eserleri mevcut elbette. Orson Scott Card tarafından yazılan Ender’s Game serisi, Frank Herbert’ın Dune serisi, Douglas Adams’ın Otostopçunun Galaksi Rehberi serisi, Pierre Boulle tarafından yazılan Maymunlar Gezegeni romanı ve Andy Weir’in Marslı romanı bana göre bilim kurgu türünde şaheser niteliğinde kitaplar.
Taşıdığı ilerici öğeler sayesinde sinemaya ve edebiyata damgasını vuran bilim kurgu, son yıllarda oldukça tekdüzeleşti. Teknolojinin yanlış kullanımı, beğenilerin bayağılaşması, başarı kriterlerinin değişmesi ve paranın niteliğe tercih edilmesi her alanda olduğu gibi edebiyatta da kalitesizleşmeyi beraberinde getirdi.
Bilim kurgunun doğası gereği içinde bulunması gereken özellikler zamanla yerini piyasanın beklentilerine bıraktı. Bunun sonucu da adı bilim kurgu olarak geçen ancak bilim ‘’olmayan’’ kurgular oldu.
Sanattaki yozlaşmaya rağmen sanatın her dalında başarılı eserler üretmeye devam eden kişiler de var şüphesiz. Onları takdir etmek ve ayakta alkışlamak gerekiyor.
Orson Scott Card, Andy Weir, Melissa Landers, Amie Kaufman, Richard Kingsley Morgan, Chris Beckett, Veronico Roth, Kass Morgan, Beth Revis, Melissa E. Hurst son yıllarda bilim kurgu türünde başarılı eserler üreten yazarlar.
Özellikle yakın zamanı değerlendirecek olursak Marslı, Artemis, Yıldız Gemisi, Sonsuzluğun Sınırında, Evrenin Ötesi, THE 100, Bir İz Bırak, Karanlık Cennet, Değiştirilmiş Karbon ve Benim Uzak Yıldızım romanları bilim kurgu edebiyatı açısından son derece dikkat çeken eserler. Böyle eserlerin süreklilik sağlaması gelecekte bilim kurguya yeni bir soluk getirebilir.
Bu romanlardan bazılarının inceleme yazılarına önümüzdeki dönemlerde kültür-sanat köşemizde yer vermeyi planlıyorum.
Bilim kurgu doğru ele alındığı takdirde, geçmişte olduğu gibi gelecekte de insanlığa çok şey katar. Entelektüel gelişim bir yana, sadece güzel zaman geçirmek için bile okunabilir bilim kurgu kitapları. Çünkü okurların sıkılmadan okuyacağı, en heyecan verici türlerden biridir.

