Çarşamba, 18 Kasım 2026 18.11.2026
14°C
USD 50,42
EUR 55,44
Altın 6.242
Benzin 71,60
Dizel 95,60

Etkiye tepki

NULL

Etkiye tepki

Dünyada son yıllarda milli ve dini hassasiyetler üzerinden yapılan popülizmin büyük bir ivme kazandığı tartışılmaz bir gerçek. Bizim coğrafyamız da dahil olmak üzere; Amerika’dan Avrupa’ya, Asya’dan Afrika’ya kadar her kıtada yükselen bir şovenizm var. Farklı bölgelerdeki farklı ülkelerde yapılan seçimlerin sonuçları da bunu doğrular nitelikte. Pek çok ülkede milliyetçi-muhafazakar tandanslı sağ siyasi partiler iktidara yerleşmiş durumda.

***

İslam’ın yaygın olduğu ülkelerde İslam’ı referans alan söylemler etkili olurken Hristiyanlığın yaygın olduğu ülkelerde Hristiyanlığı referans alan söylemler etkili oluyor. İçerikler bölgelere göre değişse de kutsal değerler üzerinden siyaset devşirme yöntemi her yerde birbiriyle benzeşiyor. Buna rağmen dünyada güçlenen yeni akımlar da var.

***

Son yıllarda tüm dünyada ateizmin, deizmin ve agnostisizmin yükselişini görüyoruz. Din ve milliyetçilik kadar yaygın ve etkili olmasalar da geçmişe oranla çok daha hızlı yayıldıkları inkar edilemez. Özellikle Avrupa’da ateist, deist ve agnostik oranı gün geçtikçe daha da artıyor. İzlanda, Norveç, Hollanda gibi bazı ülkelerde nüfusun çoğunluğunu oluşturuyorlar. Rusya’da geçmişten gelen Sovyet geleneğinin de etkisiyle özellikle ateizm bir hayli yaygın.

***

Asya’da özellikle Çin’deki (sözde)komünist rejimin etkisi halkta ateizmi oldukça yaygınlaştırmış durumda. Buna karşın yerel inançlar da hala gücünü koruyor. Japonya ateizm, deizm ve agnostisizmin güçlü olduğu ülkelerden biri. Halk yerel inancını bir felsefe gibi görüyor ve dini bir ritüelden çok geleneksel bir aktivite olarak uyguluyor. Vietnam’ı da Asya’da ateizmin yaygın olduğu ülkelerden birisi olarak ifade etmek yanlış olmaz; Kore Yarımadası’nın düşman kardeşleri Kuzey Kore ve Güney Kore’yi de öyle.

***

Amerika’da nüfusun büyük bir bölümü Hristiyan olsa da New Age dinler ile ateizm, deizm ve agnostisizm hızla yayılmakta.
Afrika kıtasında özellikle kabile hayatının yerini modern hayatın almasıyla büyükşehirlerde geleneksel inançlar yerini farklı inançlara bırakıyor.
Avustralya ve Yeni Zelanda’nın başı çektiği Okyanusya’da refah seviyesi bir hayli yüksek. Bu özgürlük ortamında hem farklı dinler hem de farklı dünya görüşleri kendini ifade etme imkanı buluyor. Bu ülkeler ateizmin hızlı arttığı ülkelerden ikisi.

***

Geleneklerine ve değerlerine sıkı sıkıya bağlı olmasına rağmen İslam coğrafyası da bu yayılmadan nasibini alıyor elbette. Müslümanların yoğun olarak yaşadığı ülkelerde de ateizm, deizm ve agnostisizm etkili bir şekilde artıyor.
Dünyada ateizm, deizm ve agnostisizmdeki son yıllarda yaşanan hızlı artışı milliyetçi ve dini şovenizmin artışıyla ilişkili gören birçok sosyolog var. Şovenizmin radikal şekilde artması insanlarda tepkiye neden oluyor ve bu tepki farklı dünya görüşlerine sapmalarını kolaylaştırıyor. Etkiye tepki meselesi.

***

Dinin siyasi ve ekonomik çıkarlara alet edilmesi, dini değerleri temsil ettiğini iddia eden kişi ve kurumların yanlış uygulamaları ve dinin statüko tarafından kullanılması insanların mensup oldukları dinlerden soğumasına yol açıyor. Dine en büyük zararı dini kendi çıkarlarına alet edenler, yanlış yorumlayarak-uygulayarak yozlaştıranlar ve birilerine yaranmak için kullananlar veriyor.

***

Türkiye ateizm, deizm ve agnostisizmin dünyada en hızlı arttığı ülkelerden birisi. Dünyada yayılan akımlara ek olarak ülkemizde Şamanizm ve Gök Tanrıcılık da bilhassa Türkçü dünya görüşüne mensup gençler arasında oldukça popüler.
İnsanların inancına da inançsızlığına da saygı duymak gerekir. Farklılıklar zenginliktir. İnançlı birinin inançsız birini dışlaması, inançsız birinin de inanan birini cehaletle suçlaması doğru değil. Karşılıklı saygı, bir arada yaşama kültürü için son derece önemli. Hoşgörü ve sağduyu, bir ulusun birlik ve beraberliğini güçlendirecek en temel unsurlardır.