Pazartesi, 5 Ekim 2026 05.10.2026
11°C
USD 49,06
EUR 55,18
Altın 6.565
Benzin 85,10
Dizel 95,30

Tarihsel diyalektik

NULL

Mezopotamya bir zamanlar dünyanın en gelişmiş medeniyetlerine ev sahipliği yaptı. Sümerler, Akadlar, Asurlular, Babilliler… İnsanlık tarihinin yüz akı olan bu uygarlıklar kendi dönemlerinin en ileri toplumlarıydılar. Başka coğrafyalarda yaşayan insanlar Mezopotamya uygarlıklarına gıpta ile bakardı. Günümüzde ise savaşın, kanın ve gözyaşının coğrafyası oldu Mezopotamya…
***
İran’dan Anadolu’ya uzanan geniş bir coğrafyaya hükmeden Persler, Yunanistan’a saldırarak Avrupa kapılarına dayandılar. Özellikle dini anlamda gelişmiş bir anlayış ortaya koydular. Bir dönem yeryüzünün tek hakimiydiler. Torunları, Arap akınları neticesinde İslam’ı benimsedi. Perslerin çok övündüğü o dinin şimdilerde esamesi okunmuyor anavatanında. Aradan geçen uzun yüzyıllar sonunda kendi torunları atalarının dinini Ateşperestlik diyerek aşağılar oldular. Tarihin acıması yoktur.
***
Roma İmparatorluğu insanlığın bir dönemine damgasını vurmuştu. Geliştirdiği medeniyet, kültürel ve sanatsal alandaki ilerlemeler, şehircilik anlayışı, kısmi demokratik adımlar, teknolojik ilerlemeler insanoğlu için kazanımdı. Bunun yanında büyük acılara da sebep oldu Roma İmparatorluğu. Köleliğin kurumsallaşmasında büyük rolü oldu. Yayılmacılık anlayışı pek çok insanın hayatını kaybetmesine ya da köleleştirilmesine neden oldu. Roma’daki mutlu azınlık refahtan payını alırken dünyanın geri kalanı sömürüye mahkum oldu. Sonuçta Roma İmparatorluğu yıkıldı. Geriye Avrupa medeniyetinin temelini oluşturan gelişmeler bırakmasına rağmen, sosyal anlamda bir enkaza neden oldu. İtalya yüzyıllar sonra, 1900’lerin başında ancak kendini toparlayabildi.
***
Güneş Batmayan İmparatorluk Büyük Britanya… Yüzyıllarca sömürdü dünyayı. Amerika kıtasından Hindistan’a, Uzak Asya’dan Avustralya’ya kadar geniş bir coğrafyaya egemen oldu. Şimdiyse küçük bir adaya sıkışmış, ABD güdümündeki siyasete esir olmuş durumda.
***
Birazda kişilerden gidelim…
Maximilien Robespierre. Fransız Devrimi’nin liderlerinden. Güçlü olduğu dönem Fransız tarihinde Terör Dönemi olarak adlandırılıyor. 40 bin kişinin ölümüne neden oldu. Birçok aristokrat, din adamı, işçi, köylü ve muhalifi giyotinle idam ettirdi. Bütün bu trajedilerin sorumlusu olan Robespierre 1794’te giyotinle idam edildi…
***
Milyonlarca insanın ölümünden sorumlu olan Adolf Hitler’i hepimiz iyi biliyoruz. Zamanında çok güçlüydü. Her dediği kanundu. Neredeyse tüm Alman toplumu onu destekliyordu. Dünyada ırkçılığın ve katliamın simgesi haline gelen ‘’Büyük Führer’’ şimdi lanetle anılıyor.
***
Hitler’in en büyük müttefiki Benito Mussolini hem Hitler’in insanlık suçlarına ortak hem de kendi ülkesindeki masum insanlara yapılan zulümlerden sorumlu. Faşizmin kurucusu olan Mussolini ‘’Duce’’ olarak anılıyor ve kendisine insanüstü vasıflar atfediliyordu. Cesedi ayaklarından asılarak teşhir edildi.
***
İnsanlık tarihinin en büyük diktatörlerinden biri olan Stalin’in iktidarı döneminde 10 ila 60 milyon arasında insan öldürülmüştür. Türkler, Kürtler, Azeriler, Kafkas halkları başta olmak üzere milyonlarca insan sürgün edilmiş veya göçe zorlanmıştır. Bugün Stalin bazı küçük marjinal gruplar dışında kendi ülkesinde bile pek sevilmemektedir. İnsanlık, Stalin adını her zaman baskı ve despotlukla hatırlamıştır.
***
Kendi ülkesinin tartışmasız en büyük otoritesi olan Saddam Hüseyin Orta Doğu’nun yakın tarihi için çok önemli bir figürdür. Muhaliflerine karşı acımasız cezalar veren Saddam Hüseyin Halepçe’de Kürtlere karşı kimyasal gaz kullanarak toplu bir katliam yapmıştır. Ülkesini felakete sürükleyen Saddam, halkı ABD’ye karşı direnirken bir çukura saklanmış ve onursuzca yakalanmıştır.
***
İnsanlık tarihi acılarla, zulümlerle ve katliamlarla doludur. Aslında tüm insanlık tarihini iyi ile kötünün, karanlık ile aydınlığın mücadelesi olarak özetlemek mümkündür. Tarihsel referanslar bize açıkça gösteriyor ki hiçbir iktidar sonsuza dek sürmez. Ve hiçbir diktatörün sonu iyi bitmemiştir.
***
Yüzyıllarca dünyaya hükmeden imparatorluklar gün gelip yıkılmıştır. Dün böyleydi, yarın da böyle olacaktır. Şimdilerde çok güçlü görünen bazı ülkeler, devletler, diktatörler elbette ki zamanı geldiğinde tarihin tozlu sayfalarına atılacaktır. Büyük ihtimalle de gelecekte hiç iyi anılmayacaktır.
***
Bu dünyada ekonomik sorunlar nedeniyle bunalıma girip intihar eden mazlumlar da vardır, onların acılarını yok sayan zalimler de… Zalimlerin gücü geçicidir. Tarih her zaman doğrudan, haktan yana bir şekilde evrilmiştir.
‘’Sular yükselince balıklar karıncaları yer, sular çekilince de karıncalar balıkları yer. Kimse bugünkü üstünlüğüne ve gücüne güvenmemelidir. Çünkü kimin kimi yiyeceğine suyun akışı karar verir.’’