Salı, 17 Kasım 2026 17.11.2026
6°C
USD 50,39
EUR 55,50
Altın 6.246
Benzin 71,60
Dizel 95,60

Bilginin tohum olması

Bilgiyi nereden öğreniriz?

Bilginin tohum olması

Bilgi sadece eğitim kurumlarında ya da kitaplardan mı öğrenilir? İnsanı insan yapan, yaşamasını sağlayan elbette doğduğu andan itibaren edindikleridir. İnsanoğlu doğduğu anda öğrenmeye başlar. Yaşamı için gerekli olan birçok bilgi edinir. Merak ettiği soruların cevaplarını ararken birçok bilgiye ulaşır.

***

Edindiklerinden yola çıkarak başka bilgiler de kazanır. Bazı bilgilere ise bizzat deneyimleri sonucunda ulaştığı halde bazılarını deneyimlemesine gerek yoktur. Yüksek bir yerden düştüğünde vücudunun herhangi bir yerinin zarar görebileceğini veya hayatının son bulabileceğini bilir.

***

Evet, gözlemleyerek, deneyerek, okuyarak, izleyerek veya dinleyerek öğrendiğimiz bilgiler birer tohum gibidir. Zamanla bunlar filizlenir,  büyür ve meyve verirler. Diğer bilgilerimizin filizlenmesinde rol oynarlar.

***

Bundan 5000 yıl önce tekerlek bulunmasaydı, yük taşımak için kullanılmasaydı, Carl Benz araba yapmak için diğer bilgileri öğrenip birleştirmeseydi bugün kullandığımız arabalar olmayacaktı. Tabii ki diğer ulaşım araçları da.

***

Bazen düşünüyorum şu an zevkle yediğimiz birbirinden lezzetli yemekleri… Önce yemeğin yapımında kullanılan malzemelerin yenilebilir olduğu keşfedildi. Kuşaktan kuşağa bilgi olarak aktarıldı. İnsanlar malzemeleri bir araya getirdiler ve yemekler ortaya çıktı. En temel gıda maddesi buğday bulundu, ekildi, un haline getirildi. Sofralarımıza ekmek olarak gelinceye kadar kim bilir kaç yıl geçti?

***

Ekmek yapımı öğrenildikten sonra başka başka malzemelerle birleştirilerek çay sohbetlerini süsleyen pastalar, börekler ortaya çıktı. Gelelim kültürümüzde önemli yeri olan zeytine… Zeytinin yenilebilir olduğunun keşfedilmesinden sonra kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi haline gelmesi, yağının çıkarılması, yağının yemeklerde kullanılması…

***

İnsanların önceden edindikleri bilgileri tohum olarak kullanmalarının sonucu… Evet söylediğim gibi bazı bilgiler deneyimler sonucunda ortaya çıkar bazı bilgiler içinse deneyimlemeye gerek yoktur… Zeytin ağaçlarımıza, tarım alanlarımıza, sularımıza, ürünlerimize ve üretenlere sahip çıkmadığımızda bedelinin çok ağır olacağını biliriz. Bunu öğrenmek için deneyime gerek olmadığını düşünüyorum…