Salı, 17 Kasım 2026 17.11.2026
7°C
USD 50,39
EUR 55,50
Altın 6.252
Benzin 71,60
Dizel 95,60

Kısasa Kısas

Sevdiğimiz yaşlı bir komşumuz anlatmıştı. Evlenmeye karar verdiklerinde, müstakbel eşine şöyle

Kısasa Kısas

demiş: “Bak, ben her şeyi kabul edebilirim. Bir tek şuna katlanamam. Eğer bir gün beni bir başkasıyla aldatırsan, aynı şekilde karşılık veririm. Tamam mı?  Anlaştık mı? KISASA KISAS!”

Çok gülmüştük. Halen de güleriz.

Zaman zaman çevremizde şöyle konuşmalara tanık olmuşuzdur:

-O benim oğlana gram takmıştı. Ben niye çeyrek takayım?

-Ben ondan iki yaş büyüğüm. Bayramlarda, kandillerde o arasın.

– Babam öldü; cenazesine gelmedi. Ölsün onun babası, bak gider miyim hiç!

-O benim günüme gelmedi. Ben niye gideyim onun gününe

-Doğum gününde neden hep ben onu arıyorum?

Bu arada,  bu tip konuşmalar ne yazık ki genelde kadınlar arasında geçer.

Örnekler çoğaltılabilir…

Şimdi bir de çok güldüğüm yeni bir şey daha var. O benim paylaşımlarımı beğenmiyor. Ben neden onunkilerini beğeneyim?

Ne kadar yorucu!

Kısasa kısas yaşayan insanlarla hiçbir zaman yakın ol(a)madım…

***

Herkesin bir var olma nedeni var.

Engin Geçtan’ın dediği gibi;  “İnsan, temelde, kendini ilişkiler yaratarak var etme eğilimindedir. Bu eğilimlerini yalın biçimlerde yaşayabildiğinde, yalnızlık, boşluk, yabancılaşma ve yalnızca kendiyle meşgul olma eğilimlerine yer kalmayabilir, evrendeki ilişkiler ağının parçası olabildiği için.”

Bir başkasından eşya gibi bahseden insanlar vardır bir de… Ya da ismini söylemeden, değersizleştirerek; “bunun doğum günü… bu zaten… bunu da geziye götürdüm… onu yolladım…” Hiçmiş gibi… Yokmuş gibi… Eşyaymış gibi…

Düşünürüm çoğu kez, acaba aileden öyle gördükleri için midir, yoksa değersizlik duygusundan mıdır, insan neden böyle davranır?

Düşünür Martin Buber bu durumu; “Ben-sen” ya da “Ben-şey” ilişkisi olarak açıklıyor:

 “Ben-şey” ilişkisi,  bir “kişi” ile bir “araç” arasında yaşanır. İşlevsel bir ilişkidir. Paylaşmadan yoksun bir “özne-nesne” ilişkisidir. Oysa “ben-sen” ilişkisinde, iki insan birbirlerini “oldukları gibi, beraberliklerini bir bütün olarak yaşarlar.”

 Bir düşünün; uzun süren dostluklarda, arkadaşlıklarda, çok severek, kalbimizde, ruhumuzda yaralar açmadan, yormadan, yorulmadan yaşadığımız ilişkilerde ; “Ben ona şunu verdim, o bana bunu verdi.” “Ben ona gittim. O bana gelmedi.” gibi durumlar olmaz.

“Ben-sen” ilişkisi tek bir yaşantıdır. Adı konmadan, tanımlanmadan yaşanır…

 “Ben-şey” ilişkisinde ise ben, kendini önemli ölçüde kendine saklar. “şey” i inceler, sınıflandırır, yargılar. “

 ‘Kısasa kısas’ ilişkiler yüzeyseldir. Genelde sürmez. Sürse de zorunluluktandır.

En zoru da sanırım evliliklerdeki “ben-şey” ilişkisi…

Uzun süren evliliklerde bile, “Benim param, senin paran. Benim evim, senin evin.” gibi konuşmalar olabiliyor.

Yıllar önce, düşüncelerine değer verdiğim bir büyüğüm şöyle söylemişti: “Tek maaşla geçinilebilecek olsa evliliklerin kaçı devam eder?”

Bir şeyler kazanmak, bir şeylerden korunmak amacıyla olan zorunlu beraberliklerde gerçek bir ilişki yaşanmıyor.

Çok sevdiğim bir deyimdir: “Olmak zordur. Görünmek kolay.”

Hesapsız, kitapsız, içtenlikle yaşayabileceğimiz ilişkiler dileğiyle…