Tespiti doğru yapamazsak doğru çözümler üretemeyiz. Gerçekleri kabul edelim. Yüzleşelim. Korkularımızdan kaçmayalım. Gerçek şu ki insanlık tarihinin en büyük felaketlerinden biriyle karşı karşıyayız.
Durum tehlikeli. Ancak korkularımıza teslim olmamalıyız. Kaygılarımızın bizi ele geçirmesine izin vermemeliyiz. Korkmayalım ama tedbiri elden bırakmayalım. Sağlık Bakanlığı’nın talimatlarına uyalım. Gereken önlemleri alalım.
Lütfen çok gerekmedikçe evden çıkmayalım. Temastan uzak duralım. El sıkışmayalım, sarılmayalım, öpüşmeyelim. Hijyen kurallarına uyalım. Lütfen bir süre çok dikkatli olalım.
***
Koronavirüs’ün sistematik hastalığı olan ve belli bir yaşın üzerindeki kişilerde ölümcül etkisi olduğu, normal bir bağışıklık sistemine sahip kişilerde ölümcül etkisinin nadir görüldüğü doğru. Ama bu kimseyi rehavete sokmasın. Hastalığı önemsemeyenler kendileri için değilse bile başkalarına bulaştırmamak için hassas davransın.
Durum çok ciddi ve topkyekün bir seferberliğe ihtiyacımız var. Devletimiz ve Sağlık Bakanlığımız şüphesiz ki elinden geleni yapıyor. Fakat bu büyük bela sadece onların çabasıyla bertaraf edilemez. Yurttaşlar olarak bizlerin de duyarlı davranması gerekiyor. Hepimiz kendi önlemlerimizi almalı ve devlete yardımcı olmalıyız. Virüsün yayılmaması için gereken hassasiyeti göstermeliyiz.
***
İşin doğrusu şu ki Koronavirüs Çin’de ilk ortaya çıktığında küresel bir felakete dönüşeceği açıktı. Dünya devletleri gereken önlemleri almadı. Süreç büyük bir felakete dönüşene kadar çoğu ülke son derece ciddiyetsiz davrandı.
İşler bu noktaya gelmeyebilirdi. Virüsün yayılması önlenebilirdi. Son derece basit bazı önlemler yeterliydi ancak dünya devletleri ekonomik kaygılar nedeniyle bu önlemleri almadı. Şimdi bu aymazlık yüzünden hem çok daha derin ekonomik krizlerle hem de büyük bir insani felaketle karşı karşıyayız.
Virüsün Çin’de yayılmaya başladığı ilk günlerde tüm dünya ülkeleri sınırlarını kapatabilir, tüm uçak seferlerini durdurabilirdi. Salgın kontrol altına alınana kadar, birkaç haftalığına uluslararası seyahatler sağlık temelli zorunlu nedenler dışında durdurulabilirdi. Bu yapılsaydı salgın kesinlikle yayılmazdı.
***
Oysa ki geçmişte benzer salgın deneyimleri vardı. Salgının ne şekilde yayılacağı öngörülebilirdi. Fakat durum öngörülebilir olmasına rağmen gerekli tedbirler alınmadı. Dünya ülkeleri kısa vadeli ekonomik çıkarlar nedeniyle gerekeni yapmadı. Ülkelerin ekonomi ve para odaklı kapitalist politikaları salgının bu noktaya gelmesine zemin hazırladı. Kıtalar arası uçuşlar vızır vızır devam etti. Küreselleşmenin bir sonucu olarak, herkes her yerdeydi. Virüs kısa sürede yayıldı. Küreselleşme ile kapitalizm kardeştir. Koronavirüs salgınının yayılmasında da kardeş kardeş rol oynadılar.
***
Salgınlarda en temel kuraldır. Hastalık olan yere girilmez, hastalık olan yerden çıkılmaz. Hastalık olan yere girersen hastalık kaparsın, hastalık olan yerden çıkarsan hastalığı başkalarına bulaştırırsın. Bu süreçte insanlar hiç duyarlı davranmadı. Hastalık olan yerlere gittiler, hastalık olan yerlerden döndüler. Salgının ivme kazandığı dönemlerde bile insanlar ülke değiştirmeyi sürdürdü. Bu şartlarda virüsün yayılmaması mümkün değildi. İnsanların bu kadar duyarsız olmasını aklım almıyor. Kapitalizmin ürettiği ben-merkezci zihniyetin sonucu olsa gerek.
***
Umarım bundan sonra insanlar daha duyarlı olur. Eğer gereken hassasiyeti göstermezsek durum çok daha kötü noktalara ulaşabilir. Avrupa’nın bugün salgının merkezi olmasının nedeni gereken hassasiyeti zamanında göstermemesi. Biz ülke olarak aynı duruma düşmek istemiyorsak çok dikkatli olmalıyız. Başka ülkelerde yapılan hatalardan ders almalıyız.
Hepimiz Sağlık Bakanlığı’nın talimatlarına uyalım, devletimize yardımcı olalım. Hem kendimiz hem de sevdiklerimiz için duyarlı davranalım. Gerekli önlemleri alırsak biraz olsun feraha çıkabiliriz. Önümüzdeki 3-4 hafta çok kritik. Bu süreci iyi atlatırsak virüsün yayılma hızı düşebilir ve zamana yayılacak bir biçimde azalır. Ama eğer gerekli hassasiyeti göstermezsek meydana gelebilecek sonuçları düşünmek dahi istemiyorum.
Biz bu belayı defederiz. Lütfen duyarlı olalım. Lütfen dikkatli olalım. Allah yardımcımız olsun.
